Van Trier

De Wijk: Supermacht Europa
  • Date
    22 september 2011
  • Social:
    Facebook
Close

Supermacht Europa

Tegenwoordig lijkt de toekomst van de Europese Unie synoniem te staan met heikele zaken als het ´Nee´ van Frankrijk en Nederland tegen de grondwet en de controverse omtrent de toetreding van Turkije. In dit perspectief lijkt het een gewaagd stuk om met een boek, getiteld ´Supermacht Europa´, op de markt te komen. Al mag dat in de huidige situatie ver weg lijken, de auteur meent de titel serieus. Dat hij het project Europese Unie dus gunstig gezind is, staat niet ter discussie. Grotendeels geschreven nog voor de referenda over de Grondwet, maar vlak daarna uit gekomen, probeert De Wijk ook op deze recente ontwikkeling in te gaan.

Als deskundige op het gebied van strategische studies, conflict- en veiligheidsprogramma´s houdt De Wijk zich in dit boek niet bezig met de vraag hoe Europa, intern, nu verder moet. Ondoorzichtige bureaucratie, het gebrek aan democratie en legitimatie en nationale belangen en interessen spelen geen rol. In zijn perspectief gaat het om macht, machtsevenwichten en invloedssferen op globaal niveau. De verdere integratie van Europa is voor hem een kwestie van wereldpolitiek en ze is pure noodzaak tot overleven, tot behoud van de waarden die wij in Europa zo koesteren en niet in de laatste plaats tot behoud van de welvaart die wij hier verworven hebben.

De strekking van zijn betoog is helder en kort samen te vatten: in de afgelopen eeuw zijn de Amerikaanse en Europese waarden en opvattingen van democratie en machtspolitiek uit elkaar gegroeid. Daarbij komt dat, na het uiteenvallen van het Waschaw-Pakt, het Atlantische bondgenootschap zijn strategische betekenis verloren heeft. De economische belangen van Europa en de Verenigde Staten staan steeds vaker tegenover elkaar. Dit, en het feit dat in de wereldpolitiek andere medespelers, zoals China en India, en een nieuwe vorm van bedreiging, namelijk het internationale terrorisme, zich aandienen, leidt voor De Wijk tot de conclusie dat het voor de Europese Unie noodzakelijk is om zich klaar te maken om haar positie veilig te stellen.

Europa heeft in de Europese Unie een unieke bestuursvorm gevonden, die ook in de rest van de wereld met belangstelling en welwillendheid bekeken wordt. Daar waar de Verenigde Staten een superstaat zijn, een imperiale macht, typeert De Wijk de Europese Unie als supermacht, waar samenwerking voor beheersing gaat. Voor het behoud en de uitbreiding van deze specifieke kwaliteiten is de Europese Unie echter niet voldoende uitgerust. Om haar rol in de internationale politiek effectief te kunnen spelen, moet de Europese Unie eensgezind en gezamenlijk optreden. De individuele landen in Europa en het huidige buitenlandse beleid van de EU met zijn vele gezichten is niet sterk genoeg om een effectief tegenwicht te bieden aan de VS en andere opkomende supermachten die binnenkort aan Europa voorbij zullen streven. De Wijk pleit voor een sterk en gecentraliseerd optreden van de Unie op het buitenlandse veiligheids- en strategisch beleid.. Wil de Unie niet geheel buiten spel komen te staan, dan kan daarmee niet te lang meer worden gewacht. Maar een gemeenschappelijk beleid en een eensgezind Europees standpunt in de wereldpolitiek is volgens De Wijk niet voldoende. Om serieus genomen te worden, dient Europa ook over militaire slagkracht te beschikken. Vanwege het fundamenteel andere karakter van de EU zal zij hier echter anders mee omgaan als de Amerikaanse superstaat.

Rob de Wijk spreekt over de Europese Unie in geopolitieke terminologie, hij spreekt over machtsblokken, het internationale terrorisme en toegang tot energiebronnen. Ontwikkelingen, demografisch en economisch, die zich in de komende 20 tot 50 jaar zullen voordoen zijn de referentiepunten. Hij praat niet over Europa als ideologie of ideaal maar over de Europese integratie als noodzaak om dat wat hier als waardevol en rechtvaardig ervaren wordt, te behouden. Door zo in tijd en ruimte de Europese Unie van een afstand te bekijken ontstaan grove, maar heldere lijnen over wat ons op de lange termijn te wachten staat. Dat is prettig, omdat de discussie over Europa zich vaak verstikt in details, onderlinge rivaliteiten en angst voor soevereiniteitsafdracht aan Brussel. Aan de andere kant resulteert dat deels in sterke stereotyperingen. Dat De Wijk een hoofdstuk aan ´Het Bushisme´ wijdt, is naar mijn mening te veel eer voor de politiek van de regering Bush. Europese en Amerikaanse internationale politiek worden deels als ultieme macht-antipoden neergezet. Europa dan vaak als de enigszins besluiteloze maar de wijzere macht.

Of De Wijk een ´europtimist´ of pessimist is, laat zich moeilijk uit ´Supermacht Europa´ opmaken. Waarom de Europese Unie naar zijn mening noodzakelijk en belangrijk is, lezen we wel, en daarmee is het een belangwekkende bijdrage in een discussie over de toekomst van de Europese Unie die hoogst dringend weer opgepakt en onder breed publiek gevoerd moet worden

  • Reviewed by:
    Helmer van der Heide
  • Author:
    Rob De Wijk
  • ISBN:
    9053304630
  • Pages:
    224
  • Price:
    22,50
  • Published:
    2005
  • Publisher:
    Mets&Schilt
  • Posted in:
    Book review

Articles

The Anthropocene: A new era in the history of Planet Earth in which the human species is a main driver of global environmental change. Planetary Boundaries: Thresholds in […]

Continue reading →

View all

Articles

The United Nations Conference on Sustainable Development (Rio+20), could have brought us closer to a strengthened earth system governance. Closer towards a global, effective architecture for governance of […]

Continue reading →

View all

Articles

Ontwikkelingen in het onderwijs onder Khomeini, Khatami en Ahmadinejad in de Islamitische Republiek Iran. Onderwerp Onderwijsbeleid en de dynamiek onder de jeugdige bevolking in het onderwijsveld in Iran […]

Continue reading →

View all

Book review

Lux Voor schrijft een boek. Een “Handleiding voor de toekomst”, voor Nederland en ook voor Europa. Maar wie, of wat is Lux Voor? Geen politieke partij, geen vereniging […]

Continue reading →

View all

Book review

Baruch, of ook wel Benedict, de Spinoza, zoon van joods-Portugese immigranten, was lensenslijper en leefde aan het eind van de 17e eeuw in de Nederlanden. Maar bovenal was […]

Continue reading →

View all

Book review

“Et tu, Brutus?!” Wie kent ze niet, de legendarische laatste woorden van Julius Caesar? Of hij ze werkelijk gesproken heeft en over de toedracht in de dagen rond […]

Continue reading →

View all

Book review

‘Actief pluralism’ is een term die in de afgelopen jaren een vaste plek heeft gekregen in Belgische beleidsdocumenten. Bedoeld als tegenstelling tot voorheen gangbare opvatting over tolerantie als […]

Continue reading →

View all

Book review

Van het politieke wel en wee worden dagelijks vele spotprenten gemaakt, waarvan Koos van Weringh een fervent verzamelaar is. Inmiddels heeft hij dan ook meerdere verzamelingen van spotprenten […]

Continue reading →

View all

Book review

Waarheen leidt ons het begrip dat wij hebben van de werkelijkheid en de wereld om ons? De wiskundige, filosoof en theoloog J.J.W. Berghuys stelt vast dat wij met […]

Continue reading →

View all

Book review

Het twistgesprek, gepubliceerd in “Woher eine Ethik nehmen?”, vond al in 1974 als briefwisseling plaats tussen Mächler en Marti en verscheen voor het eerst in de Basler National […]

Continue reading →

View all

Book review

Tegenwoordig lijkt de toekomst van de Europese Unie synoniem te staan met heikele zaken als het ´Nee´ van Frankrijk en Nederland tegen de grondwet en de controverse omtrent […]

Continue reading →

View all

Projects

Tanzperformance: Gesetzeskraft – En force de loi Veranstalter: 48 Stunden Neukölln Festival (http://www.48-stunden-neukoelln.de/2013/) Zeit: Samstag 15.6.13, Einlass ab 20:00 bis Dunkelheit Ort: Friedhofskapelle, Lilienthalstraße 7 Produktion: Little strategies […]

Continue reading →

View all

Projects

Berlin based Finnish Photographer Janne Tervonen is working and living in Berlin since 2008. Documenting Berlin metropolitan obscure and hidden corners, seen from is very individual angle. Absolutely […]

Continue reading →

View all